Ταξιάρχης

Ο Ταξιάρχης είναι μεγάλος οικισμός που είναι κτισμένος κοντά στην κορυφή του Χολομώντα σε υψόμετρο 650 μέτρων σε δασώδη περιοχή. Αποτελεί Δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Πολυγύρου στο νομό Χαλκιδικής. Το όνομα του χωριού οφείλεται στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, ο ναός του οποίου χτίστηκε στη θέση παλαιότερου ναού, βασιλικού ρυθμού, ο οποίος είχε καταστραφεί από τους Τούρκους το 1821 και έπειτα ανακαινίστηκε το 1914. Κύριες ασχολίες είναι η κτηνοτροφία και η υλοτομία. Σημαντικό μέρος του εισοδήματος προέρχεται από την καλλιέργεια ελάτου, για χριστουγεννιάτικα δέντρα. Ονομαστοί είναι οι κτίστες του Ταξιάρχη, ενώ τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι άνθρωποι που ασχολούνται με τον αγροτουρισμό.

Δεν είναι γνωστό πότε ιδρύθηκε το χωριό. Η παλαιότερη ονομασία του ήταν Λούκοβη. Η περιοχή που είναι το χωριό ήταν μετόχι της Ιεράς Μονής Δοχειαρίου και οι κάτοικοι ήταν εργάτες της. Επίσης, μαρτυρείται ότι οι κάτοικοι του Ταξιάρχη προέρχονταν από την Πιερία, από την περιοχή του Ολύμπου, όπου υπήρχε χωριό με το όνομα «Λούκοβη» ή Λόκοβη. Το χωριό αυτό υπάρχει και σήμερα με την ονομασία Πέτρα και εξαιτίας κάποιας επιδημίας εγκαταλείφθηκε τότε. Οι κάτοικοί του κατέφυγαν στο Χολομώντα και έχτισαν τον Ταξιάρχη. Το 1821 το χωριό καταστράφηκε από τους Τούρκους κατά τη διάρκεια της επανάστασης της Χαλκιδικής. Σημαντικοί τοπικοί οπλαρχηγοί το 1821 αναδείχθηκαν ο Αγγελής Ρανταβέλλας και ο Αυγερινός Καμπούρης. Επίσης από τη Λόκοβη καταγόταν ο τυπογράφος του 19ου αιώνα Γεώργιος Μελισταγής, ο οποίος είχε την έδρα του τυπογραφείου του στην Ερμούπολη της Σύρου.

Η ορεινή διάβαση Χολομώντα δίνει την δυνατότητα στον επισκέπτη να απολαύσει το πυκνό δάσος, γεμάτο βαλανιδιές, οξιές, καστανιές, πουρνάρια, πεύκα, έλατα, και ποικιλία από δέντρα, θάμνους, αγριολούλουδα και αρωματικά φυτά, ενώ η θέα που προσφέρεται από κάποιες περιοχές είναι μοναδική. Ενδεικτικά αναφέρονται η Μπάρα, η Απολυμένη Πέτρα, του Πασά το πηγάδι, η Σχισμένη Πέτρα, η τοποθεσία Άγιος, η άγρια περιοχή του Αρκουδόλακκα. Επίσης η η μεγάλη βρύση Τσιποτούρα που βρίσκεται στην είσοδο του χωριού, το Κάτω Πηγάδι, η πετρόκτιστη πλατεία, η βασιλική με τρούλο Εκκλησία, το εκκλησιαστικό μουσείο, το Χάνι, διάφορες παραδοσιακά κτισμένες κατοικίες και πλήθος εκκλησίες και ξωκλήσια διάσπαρτα μέσα και γύρω από το χωριό και το Δασικό Μουσείο (στο κτίριο του Πανεπιστημίου).

Τέλος ο Ταξιάρχης παρουσιάζει τουριστικό ενδιαφέρον χειμώνα-καλοκαίρι. Υπάρχει και συνεχώς αναπτύσσεται η υποδομή για την φιλοξενία των επισκεπτών σε παραδοσιακά σπίτια και ξενώνες, με όλες τις ανέσεις. Η σήμανση παλιών μονοπατιών, η χάραξη περιηγητικών-περιπατητικών διαδρομών για πεζοπορία, η ιππασία, οι διαδρομές ποδηλάτου, οι βιότοποι, οι περιοχές ελεγχόμενου κυνηγιού και εκτροφής θηραμάτων, η αναρρίχηση και η ορειβασία καθώς επίσης και οι φημισμένες ταβέρνες της περιοχής, προσελκύουν ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον πολλών επισκεπτών.