ΕΝΑΣ ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ

Εκτός απ’ τις ατελείωτες δυνατότητες για καλοκαιρινό παραθερισμό αλλά και ορισμένες για ορεινές εξορμήσεις, η Χαλκιδική με την πλούσια ιστορία και λαογραφική της παράδοση μπορεί να ικανοποιήσει και τα πνευματικά ενδιαφέροντα τον επισκεπτών της. Για όσους έχουν αρχαιολογικές αναζητήσεις, το Αρχαιολογικό Μουσείο του Πολύγυρου, του οποίου τα εκθέματα προέρχονται απ’ όλη τη Χαλκιδική και μια ευρεία χρονολογική περίοδο απ’ την εποχή του Χαλκού μέχρι τη Ρωμαϊκή είναι ίσως και τα σημαντικότερα αρχαιολογικά αξιοθέατα του νομού.

Ένας από τους σημαντικούς ναούς που έχουν εντοπιστεί στη Χαλκιδική είναι και αυτός του Άμμωνα Δία, ο οποίος αποκαλύφθηκε το 1969 μετά από ανασκαφές. Ο αρχαιολογικός χώρος με το σπήλαιο «Διονύσου και Νυμφών» ανατολικά του οικισμού Καλλιθέα, εντάσσεται στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο του ιερού και αποτελεί ένα σημαντικό αρχαιολογικό χώρο που μπορεί κανείς να επισκεφθεί.

Η τοποθεσία του αρχαιολογικού χώρου της Μένδης στη χερσόνησο της Κασσάνδρας καλύπτει έκταση 1200 επί 600 μέτρων, σε ένα λόφο πάνω από την θάλασσα.  Στον Τορωναίο ο ανακαινισμένος πλέον Αρχαιολογικός χώρος της Ολύνθου με το συνοδευτικό Αρχαιολογικό Μουσείο, καθώς και ορισμένα οχυρωματικά στοιχεία της Αρχαίας Τορώνης στη Σιθωνία στις θέσεις Βίγλα και κάστρο Ληκύθου, είναι μερικά από τα πιο αξιόλογα μέρη ιστορικού ενδιαφέροντος.

Στην Χαλκιδική θα συναντήσετε πολλούς Πύργους και Κάστρα όπως ο Βυζαντινός Πύργος (1405) στου Ζωγράφου, ο Πύργος του Αγίου Παύλου (1407) και ο Πύργος Σταυρονικήτα (1543) στη Ν. Φώκαια, ο Πύργος στα Μαριανά της Ολύνθου (1375), ο Πύργος της Κρούνας στην Ιερισσό, ο Πύργος του Προσφορίου στην Ουρανούπολη (13ος αι.), το Φραγκόκαστρο της Ουρανούπολης (13ος αι.), ο Πύργος της Γαλάτιστας (14ος αι.) οι Πύργοι των Σταγίρων (16ος αι.) κ.λ.π.

Θα βρείτε τις Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές του Αγίου Αθανασίου στην Τορώνη, στο «Ζέπκο» της Ολυμπιάδας και στη Νικήτη τη Βασιλική Σωφρονίου του 5ου αιώνα, με το θαυμάσιο ψηφιδωτό δάπεδο και μοναδικό μαρμαροθέτημα. Κατάλοιπα μοναστηριακών μετοχιών όπως η Εκκλησία και βοηθητικά κτίρια στου Ζωγράφου, το Μετόχι Αγίου Παντελεήμονος στα Φλογητά, το Μετόχι Τριπόταμου στο Ν. Μαρμαρά, και τα Μετόχια Κουτλουμουσίου και Ζωγράφου στον Άγιο Νικόλαο κ.λ.π.

Τέλος ο σημαντικότερος ιστορικός χώρος της Χαλκιδικής, τα αρχαία Στάγειρα, πατρίδα του Αριστοτέλη, του μεγαλύτερου φιλοσόφου της αρχαιότητας, βρίσκονται περίπου 500 μ. νοτιοανατολικά του σημερινού χωριού της Ολυμπιάδας, πάνω σε μια ορεινή χερσόνησο, η οποία ονομάζεται «Λιοτόπι». Σήμερα, έπειτα από συστηματικές ανασκαφές, διαμορφώσεις και αναστηλώσεις, τα αρχαία Στάγειρα αποτελούν έναν θελκτικό για τον επισκέπτη αρχαιολογικό χώρο, μέσα σ’ ένα τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, δίπλα στην τοπική κοινότητα της Ολυμπιάδας, του Δήμου Αριστοτέλη.